अव्ययम्
अव्ययम् नाम किम्
सदृशं त्रिषु लिङ्गेषु सर्व्वासु च विभक्तिषु | वचनेषु च सर्व्वेषु यन्न व्येति तदव्ययम् |
द्वितीया-विभक्ति-अपेक्षा अव्ययानि
- प्रति
- विना
- अभित: (भोवती)
- परित: (भोवती)
- उभयत: (दोन्ही बाजूला)
तृतीया-विभक्ति-अपेक्षा अव्ययानि
- विना
- सह / सार्धम् / साकम् / समम्
- अलम् (निषेध)
- किम्
चतुर्थी-विभक्ति-अपेक्षा अव्ययानि
- नमः
- स्वस्ति
- अलम् (समर्थता)
पञ्चमी-विभक्ति-अपेक्षा अव्ययानि
- विना
- बहि:
- ऋते
- पूर्व
- पर
- प्रभृति
- आ / आरभ्य
उदा.
गृहात् बहि:
चैत्रात् पूर्व:
स्नानात् पूर्वं दन्तधावनं
स्नानात् परं भोजनम्
कार्तिक: आश्विनात् पर: [ऋते, विना]
षष्ठी-विभक्ति-अपेक्षा अव्ययानि
- अध:
- उपरि
- वामत:
- दक्षिणत:
- पुर:, पुरत:
- पृष्ठत:
- समीपे
- कृते
- मध्ये
- अन्तिक
- दूरे
- पश्चात्